गीतायां भू-धातुः

Having compiled words from कृ-धातुः, another धातु, which would have large number of words would be धातुः भू.

सुबन्ताः – भवतः 4’4 (Here it is षष्ठी-एकवचनम् of the pronoun भवत्) प्रभविष्णु 13’16 भावना 2’66 भूमिः [भवन्त्यस्मिन् भूतानि, भू-मि किच्च वा ङीप्] 7’4 भूमौ 2’8 विभूतिमत् 10’41 

तिङन्ताःलटि – अभिभवति 1’40 प्रभवति 8’19 प्रभवन्ति 8’18, 16.9 भवति 1’44, 2’61, 3’14, 4’7, 4’12, 6’2, 6’17, 6’42, 7’23, 9’31, 14’3, 14’10, 14’21, 17’2, 17’3, 17’7, 18’12 भवन्ति 3’14, 10’5, 16’3 संभवन्ति 14’4 भवतः 14’17 (Here it is लटि प्रथमपुरुषे द्विवचनम् of धातुः भू) संभवामि 4’6, 4’8 भवामि 12’7 अभविता 2’20 (so taken in शाङ्करभाष्यम् in place of भविता) लङि – अभवत् 1’13 लृटि – भविष्यति 16’13 भविष्यन्ति 11’32 भविष्यामि 7’26 भविष्यामः 2’12 लोटि – भवेत् 1’46, 11’12 भव 2’45, 6’46, 8’27, 9’34, 11’33, 11’46, 12’10, 18’57, 18’65 णिचः लोटि – भावयत 3’11 भावयन्तु 3’11 लुङि – (अ)भूः 2’47

कृदन्ताःक्त – अधिभूतम् 8’1, 8’4 भूतम् 10’39 भूतानि 2’28, 2’30, 2’34, 2’69, 3’14, 3’33, 4’35, 7’6, 7’26, 8’22, 9’5, 9’6, 9’25, 15’13, 15’16 भूतानाम् 4’6, 10’5, 10’20, 10’22, 11’2, 13’15, 18’46 भूतेषु 7’11, 8’20, 13’16, 13’27, 16’2, 18’21, 18’54 णिचः क्त – संभावितस्य 2’34 क्त्वा – भूत्वा 2’20, 2’35, 2’48, 3’30, 8’19+, 11’50, 15’13, 15’14 ल्यप् – अभिभूय 14’10 घञ्उद्भवः 10’34 प्रभवम् 10’2 प्रभवः 7’6 9’18, 10’8 भवः 10’4 संभवः 14’3 भावे घञ् as per Apte’s dictionary (वा णिचः घञ् ? my doubt) भावः 2’16, 8’4, 8’20, 18’17 भावाः 7’12, 10’5 भावम् 7’15, 7’24, 8’6, 8’9, 8’11, 18’20 भावैः 7’13 भावेषु 10’17 सनः (?) शतृ – भविष्यताम् 10’34 णिचः शतृ – भावयन्तः 3’11 तृच् – भविता 2’20, 18’69 (in शाङ्करभाष्यम् in 2’20 the word is taken to be अभविता) क्तिन्भूतिः 18’78 विभूतिभिः 10’16 विभूतिम् 10’7, 10’18 विभूतीः 10’19 विभूतीनाम् 10’40 विभूतेः 10’40

सामासिकाः प्रातिपदिकशःभव अक्षरसमुद्भवम् 3’15 अन्नसंभवः 3’14 अमृतोद्भवम् 10’27 कर्मसमुद्भवः 3’14 कामक्रोधोद्भवम् 5’23 तृष्णासङ्गसमुद्भवम् 14’7 तेजोंशसंभवम् 10’41 देहसमुद्भवान् 14’20 प्रकृतिसंभवान् 13’19 प्रकृतिसंभवाः 14’5 ब्रह्मोद्भवम् 3’15 भवाप्ययौ 11’2 संकल्पप्रभवान् 6’24 रजोगुणसमुद्भवः 3’37 भवन [भू-आधारे ल्युट्] आब्रह्मभवनात् 8’16 भुवन [भवत्यत्र, भू-आधारादौ-क्थुन्] आब्रह्मभुवनात् 8’16) भविता अभविता 2’20 भाव अप्रतिमप्रभावः 11’43 ईश्वरभावः 18’43 कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः 2’7 अभावः 2’16, 10’4 आत्मभावस्थः 10’11 नानाभावान् 18’21 भावसमन्विताः 10’8 भावसंशुद्धिः 17’16 मद्भावम् 4’10, 8’5, 14’19 मद्भावाय 18’18 महानुभावान् 2’5 यज्ञभाविताः 3’12 यत्प्रभावः 13’3 विमूढभावः 11’49 सद्भावे 17’26 सर्वभावेन 15’19, 18’62 साधुभावे 17’26 स्वभावजम् 18’42, 18’43, 18’44+ स्वभावजा 17’2 स्वभावजेन 18’60 स्वभावनियतम् 18’47 स्वभावः 5’14, 8’3 भाव + भव स्वभावप्रभवैः 18’41 भावित आत्मसंभाविताः 16’17 भाव + भावित तद्भावभावितः 8’6 भावयत् अभावयतः 2’66 भाविन् मद्भाविनः 9’25 भूत अज्ञानसंभूतम् 4’42 अपरस्परसंभूतम् 16’8 जीवभूतः 15’7 जीवभूताम् 7’5 भूतगणान् 17’4 भूतग्रामम् 9’8, 17’6 भूतग्रामः 8’19 भूतप्रकृतिमोक्षम् 13’34 भूतभर्तृ 13’16 भूतविशेषसङ्घान् 11’15 भूतसर्गौ 16’6 भूतस्थः 9’5 भूतादिम् 9’13 भूतेज्याः 9’25 भूतेश 10’15 भूतभृत् 9’5 भूतमहेश्वरम् 9’11 महाभूतानि 13’5 सर्वभूतस्थम् 6’29 सर्वभूतस्थितम् 6’31 सर्वभूतहिते 5’25, 12’4 सर्वभूतात्मभूतात्मा 5’7 सर्वभूतानाम् 2’69, 5’29, 7’10, 10’39, 12’13, 14’3, 18’61 सर्वभूतानि 6’29, 7’27, 9’4, 9’7, 18’61 सर्वभूताशयस्थितः 10’20 सर्वभूतेषु 3’18, 7’9, 9’29, 11’55, 18’20 साधिभूताधिदैवम् 7’30 भूति आत्मविभूतयः 10’16, 10’19 भूत + भाव भूतपृथग्भावम् 13’30 भूत+भावन भूतभावन 10’15 भूतभावनः 9’5 भूत+भाव+भव भूतभावोद्भवकरः 8’3

विचारणीयाः Do these words also have derivation from धातुः भू ? – भु प्रभुः 5’14, 9’18, 9’24 प्रभो 11’4, 14’21 विभुम् 10’12 विभुः 15’15 भुवि 18’69 अद्भुत अत्यद्भुतम् 18’77 अद्भुतम् 11’20, 18’74, 11’76 अनेकाद्भुतदर्शनम् 11’10  

-o-O-o-

 

Advertisements